ስለምንታይ ናይ ኤርትራ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ሓድሽ ኣቓልቦ ይስሕብ ኣሎ

ከም ጸብጻብ ማርቲና ሽቪኮቭስኪ ንዶይቸ ቨለ (DW)፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ምስ ዝዛይድ ዘሎ ምትሕንናቕ፡ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራ ሓድሽ ኣቓልቦ ይስሕብ ኣሎ። እቲ ጸብጻብ፡ ብነዊሕ እዋን ገዛኢ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ እትምራሕ ኤርትራ፡ ኣብ ዞባ ከም ሓዳሽ ቀንዲ ተዋሳኢት እናተቐልቀለት ምዃና ይገልጽ፣ ስትራተጂያዊ ቦታታት ገማግም — ብፍላይ ወደባት ዓሰብን ምጽዋዕን — ከም እትቆጻጸር ድማ የመልክት።

ገማግም እታ ሃገር ኣብ ጥቓ መጻብብ ባብ ኣል-መንደብ ካብ 1,000 ኪሎሜተር ንላዕሊ ይዝርጋሕ፣ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ምስ ሱዳን፡ ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ድማ ምስ ጅቡቲ ይዳወብ። እቲ መጻብብ ንቀይሕ ባሕሪ ምስ ገምቦ ዓደን የራኽብ።

ስለምንታይ እቲ ቦታ ኣገዳሲ ኮይኑ

"የመን ኣብ ካልእ ወገን ቀይሕ ባሕሪ ትርከብ፣ እዚ ድማ ቦታ ኤርትራ ፍሉይ ተገዳስነት ይህቦ፣ ምኽንያቱ የመን ኣብ ቅልውላው ስለ ዘላ፡ ባሕራዊ ድሕነት ናይቲ ዞባ ድማ ኣብ ሓደጋ ስለ ዘሎ፣" ክብል ዓብዱራሕማን ሰይድ፡ ዳይረክተር ማእከል ዞባዊ ውህደት ቀርኒ ኣፍሪቃ (CRI) ኣብ ለንደን፡ ንDW ተዛሪቡ።

"ብዚ ምኽንያት፡ ኩለን ሃገራት — ሳዑዲ ዓረብን ንመትረብ ስዌዝ እትቆጻጸር ግብጽን ዝኣመሰላ ዞባዊ ሓይልታት ሓዊሱ — ምስ ኤርትራ ርጉእ ርክብ ክሕልዋ ይደልያ፣" ኢሉ ሰይድ።

"ብዚ ምኽንያት፡ ኤርትራ ሎሚ ዓቢ ስትራተጂያዊ ኣገዳስነት ኣለዋ። እዚ ንዘመናት ከምኡ ኔሩ፡ ንቕድሚት'ውን ከምኡ ክቕጽል እዩ።" — ዓብዱራሕማን ሰይድ፡ ማእከል ዞባዊ ውህደት ቀርኒ ኣፍሪቃ

ከም ጸብጻብ DW፡ ኣብ ወርሒ ሓምለ ኣብ ካይሮ ግብጽ፡ ሶማልያ፡ ኤርትራን ሓደ ላዕለዋይ ልኡኽ ኣመሪካን ዝተሳተፍዎ ተኸታታሊ ዲፕሎማስያዊ ምምኽኻራት፡ ኤርትራ ንጸገማት ጸጥታ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ንምፍታሕ ኣገባባት ኣብ ምውህሃድን ንግዲ ኣብ ምቅላልን እትጻወቶ ዝዓቢ ዘሎ ተራ ኣጉሊሑ።

ውድድር ምስ ኢትዮጵያ

"ንናይ ቀረባ እዋን ስትራተጂያዊ ምንቅስቓሳት ኤርትራ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ቀንዲ ድሕረ ባይታ፡ እቲ ዝዛይድ ዘሎ ምትሕንናቕ ምስ ኢትዮጵያ እዩ፣" ክብል ማይክል ወልደማርያም፡ ተመራማሪ ኣብ ቤት ትምህርቲ ህዝባዊ ፖሊሲ ዩኒቨርሲቲ ሜሪላንድን ኣትላንቲክ ካውንስልን፡ ንDW ተዛሪቡ።

DW ከም ዝገለጾ፡ ንዓሰርተታት ዓመታት ጅቡቲ ከም ቀንዲ መሻርኽቲ ወደብ ኢትዮጵያ ንሎጂስቲክስ ዞባዊ ንግዲ ተቖጻጺራቶ ኣላ፣ ኤርትራ ግን ቁጠባዊ ተገሊላ ጸኒሓ። ኣስመራ ፖስት ቅድሚ ሕጂ፡ ብዛዕባ መእተዊ ቀይሕ ባሕሪ ዘሎ ግርጭት ንውዕል ሰላም ትግራይ ከመይ ይጸቕጦ ከም ዘሎ ጸብጺባ እያ።

ተሰባሪ ሓይሊ

ሰይድ፡ እቲ ንኤርትራ ርጉእነት ዝህባ ምጥርናፍ ስልጣን ባዕሉ ድኻምነት ምዃኑ ኣጠንቂቑ። "እታ ሃገር ብሓደ ሰብ እያ እትግዛእ፣ ቅዋማዊ ትካላት የብላን። እዚ ድማ እቲ ሓያል ሰብ ካብ ስልጣን እንተ ተኣልዩ ነቲ መንግስቲ ኣዝዩ ተቓላዒ ይገብሮ፣" ኢሉ።

እቲ ጸብጻብ ንሰብኣዊ ዋጋ'ውን የመልክት። ካብ ምምስራታ ጀሚሩ እንተወሓደ 700,000 ሰባት ንኤርትራ ገዲፎማ — ኣስታት ሓደ ሓምሻይ ካብ ጠቕላላ ህዝባ — ይብል DW። ማግኑስ ትራይበር፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝተወከሰ ተመራማሪ ስደት ኣብ ኢንስቲትዩት ኢትኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ ሚዩኒክ፡ ካብ 2001 ጀሚሩ ሰባት "ካብ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት፡ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት፡ ኲናትን ተስፋ ምስኣንን" ብብዝሒ ይወጹ ከም ዘለዉ ንDW ሓቢሩ።

እዚ ጸብጻብ ኣብ ጸብጻብ ዶይቸ ቨለ (DW)፡ ብማርቲን ፕላውት ዳግማይ ዝተሓትመ፡ ዝተመርኮሰ እዩ።