ኣሜሪካዊ ልኡኽ ኣብ ልዕሊ ብምሉኡ ሱዳን ዝካየድ እገዳ ኣጽዋር ክግበር ይደፍእ፣ ኲናት ናብ ራብዓይ ዓመቱ ይኣቱ ኣሎ

ላዕለዋይ ልኡኽ ኣሜሪካ ንኣፍሪቃ፡ ንባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፡ ነቲ ኣብ ዞባ ዳርፉር ሱዳን ዘሎ እገዳ ኣጽዋር ናብ ምሉእ ሃገር ከስፋሕፍሖ ሓቲቱ፣ እዚ ድማ ኣብ መንጎ እቲ ዝተዋግአ ሰራዊትን ፓራሚሊታሪ ሓይልታትን ዝካየድ መጥቃዕቲ ድሮናት እናማዕበለ ኣብ ዝኸደሉ እዋን እዩ።

ማሳድ ቡሎስ ንባይቶ ጸጥታ፡ ናይ ወጻኢ ፋይናንሳውን ወተሃደራውን ደገፍ ነቲ ግርጭት ይቕስቅሶ ከምዘሎን፡ ጎረባብቲ ሃገራት ብዝያዳ ናብቲ ኲናት ናይ ምስሓብ ሓደጋ ከምዘለዎን ገሊጹ። ነቲ ን20 ዓመታት ዝጸንሐ ናይ ዳርፉር እገዳ፡ ናብ ብምሉኡ ሱዳን ንኸስፋሕፍሖ፡ ብንጹር ድሮናትን ተዛማዲ ቴክኖሎጅን ዝሽፍንን ተወሳኺ ክትትል ክኢላታት ንምውሳኽን ሓሳብ ኣቕሪቡ።

ብመሰረት ጸብጻብ ኣልኣፍሪቃ፡ ቡሎስ፡ "እቲ ብሓይልታት ቅልጡፍ ደገፍን ብሱዳናዊ ሰራዊትን ዝካየድ ጭካነ ዝመልኦ ኲናት፡ ንኽርክሮም ኣቃሊሉዎ እዩ" ኢሉ።

ውግእ ሕጂ ኣብ መላእ ሃገር

ኲናት ሲቪል ሱዳን፡ ኣብ መንጎ ሰራዊትን ሓይልታት ቅልጡፍ ደገፍ (RSF)ን፡ ሕጂ ናብ ራብዓይ ዓመቱ ኣትዩ ኣሎ። እቲ ውግእ ብዝያዳ ብመጥቃዕቲ ድሮናት ካብ ክልቲኡ ወገን ይልለ ኣሎ፣ ኲናት ድማ ኣብቲ ብጊዜ ክራማት ዘይተጸልወ ከባቢታት ቀጺሉ ኣሎ። ብመሰረት ሓበሬታ ሕቡራት ሃገራት፡ ካብ ውግእ ጀሚሩ ዓሰርተታት ኣሸሓት ሰባት ተቐቲሎም፡ ኣስታት 14 ሚልዮን ድማ ተመዛቢሎም።

እቲ ህልው ናይ ዳርፉር እገዳ ኣጽዋር ኣብ 12 መስከረም 2026 ክውዳእ እዩ። ናብ ምሉእ ሃገር ንምስፋሑ፡ ውሳነ ባይቶ ጸጥታ የድሊ — ማለት ኩሎም ሓሙሽተ ቀዋምያን ኣባላት፡ ሩስያን ቻይናን ሓዊሱ፡ ወይ ደገፍ ክህቡ ወይ ድማ ካብ ድምጺ ክቑጠቡ ኣለዎም።

ሰፊሕ እገዳ ኣጽዋር፡ ድምጺ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ከድልዮ እዩ — ሩስያን ቻይናን ድማ ነዚ ስጉምቲ ይቃወማ ኣለዋ።

ሩስያ፡ ዘላ ናይ ቬቶ ስልጣን ኣብ ባይቶ ጸጥታ፡ ንለውጢ እቲ ህልው ስርዓት ጥርጣረኣ ገሊጻ፡ ሰፊሕ እገዳ ንዓቕሚ ኣሰራርሓ ሰራዊት ሱዳን ከዳኽሞ ይኽእል እዩ ብምባል። ልኡኽ ሱዳን ኣብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣልሓሪስ ኢድሪስ ኣልሓሪስ መሓመድ ድማ፡ ኣብ ክንዲ ምስፍሕፋሕ፡ ቀሊል ቴክኒካዊ ምንዋሕ ናይቲ ህልው ናይ ዳርፉር ጥራይ እገዳ ንኺግበር ጸዊዑ።

ትሕተ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ሮዝመሪ ዲ ካርሎን ሓለቓ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ቶም ፍለቸርን፡ ክልቲኦም ኣብ ናይ ቀረባ ግዜ ኣኼባታት፡ ብዛዕባ እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ኩነታት ሱዳን ንባይቶ ሓበሬታ ሂቦም እዮም።

ባይቶ ጸጥታ፡ ሰፊሕ ርእይቶ ቡሎስ ተቐቢሉ ክሰርሓሉ፡ ወይ ከኣ ቀቅድሚ ናይ 12 መስከረም ናይ መወዳእታ ዕለት፡ ነቲ ጸቢብ ናይ ዳርፉር እገዳ ጥራይ ከሐድሶ፡ ኣብ ዘተ ኣባላት ቀዋምነት ኣብ ዝመጽእ ሰሙናት ዝምርኮስ ይኸውን።

እዚ ጸብጻብ፡ ካብ ጸብጻባት ቢቢሲ ኒውስን ኣልኣፍሪቃን ዝተወስደ እዩ።